رشد بیسابقه بازارها، این سوال را برای مردم ایجاد کرده است که بهترین بازار برای سرمایهگذاری در سال آینده کدام است؟
تورم؛ ریشه بر هم خوردن آرامش بازارها
پیمان مولوی اقتصاددان اظهار کرد: اولین موضوعی که باید درباره آن صحبت کنیم این است که روند اقتصاد ایران به کدام سمت میرود. موتور نقدینگی در ایران روشن شده و در حال خلق تورم است؛ اقتصاد ایران 6200 هزار میلیارد تومان نقدینگی در سال آینده خواهد داشت و با دلار 60 هزار تومانی این مبلغ به 40 میلیارد دلار میرسد؛ یعنی 40 میلیارد دلار تقاضای جدید در اقتصاد ایران خواهیم داشت که برآورده نمیشود!
وی افزود: این وضعیت سبب میشود که اقتصاد حرکت نکند؛ دولت نقدینگی تولید میکند و این مسیر به گونه ای طی شده که در حال حاضر رشد اقتصادی به زور به یک درصد می رسد!
مولوی گفت: این روند به معنای تورم پایا در اقتصاد ایران است؛ سیاست پولی در اقتصاد ایران ناکارآمد است؛ در واقع این سیاست به نفع مردم نیست بلکه به نفع افرادی است که به منابع بانکی دسترسی دارند.
این اقتصاددان ادامه داد: اکنون نرخ بهره حقیقی منفی 20 درصد است که به معنای تورم پایا در اقتصاد ایران است. این روند این سیگنال را میدهد که هر چه پول داری باید در بازارها خرید کنی تا ارزش پول حفظ شود.
وی اظهار کرد: بزرگترین دارنده دلار در ایران دولت است و بزرگترین مصرف کننده دلار نیز دولت است. بنابراین دولت بیشترین اختیار را روی آن دارد؛ در واقع بد عمل کردن سیستم بانکی عامل اصلی افزایش نرخ دلار است.
دلار مقصد سرمایههای نگران از رشد تورم
مولوی افزود: اگر فرض کنیم که تورم همین طور باقی بماند و مثلا در سطح 45 درصد باشد و در امریکا هم نتوانند تورم را کنترل کنند، تورم دلار ایران در سال 1404 نزدیک به 100 درصد خواهد بود. این عدد نقطه تعادلی است یعنی روی این خط در نوسان خواهد بود.
این اقتصاددان افزود: در همه کشورهایی که تورم بالاست قیمت دلار همین طور بالا میرود. اما برای ورود به بازار دلار باید بدانید که روند حرکت دلار چگونه است و از نقطهرنی بپرهیزید. در واقع باید بر اساس یک سناریو عمل کرد.
وی افزود: در سناریوی دیگر اگر تورم کنترل نشود و ادامه یابد یعنی مثلا در سال 1402 تورم 55 درصدی، در سال 1403 تورم 65 درصدی و در سال 1404 تورم 75 درصدی داشته باشیم، قیمت دلار تا سال 1404 به 140 هزار تومان و 150 هزار تومان هم خواهد رسید!
مولوی گفت: با این حال نمی توانیم برای شب عید بگوییم که دلار در چه قیمتی خواهد بود. اما سرمایهگذار نباید با حرف وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی کاری داشته باشد بلکه باید به طور مداوم یک روند را در بازار دنبال کند.
دلیل کاهش قیمت دلار
وی افزود: متوسط قیمت دلار در سال 1401 حدود 33 تا 34 هزار تومان بوده است و در بحث کسری بودجه هم، مساله امروز و دیروز نیست؛ نکته اول روند بلندمدت دلار است که باید به آن توجه کنیم. اگر اقتصاد ایران رشد نکند و روند خلق نقدینگی را ادامه دهد که منجر به کسری بودجه میشود ما ریال را به صورت ماهانه و روزانه قطعا رو به اضمحلال میبینیم.
مولوی اظهار کرد: مگر این تازه است که قیمت دلار را به قیمت خاصی تا شب عید برسانند؟ در دولت های قبلی هم بوده است اما بانک مرکزی با چه پولی می خواهد به بازار ورود کند؟ با 700 میلیون دلار که نمی شود بازار را متعادل کرد.
وی افزود: مساله مهم مشکل بنیادی اقتصاد ایران است. اگر ما چند سال پی در پی رشد اقتصادی 10 درصدی داشته باشیم می توانیم از این مشکل خارج شویم. فقط در سالهای 38 تا 52 رشد اقتصادی 10 درصدی داشتهایم. با همین روند کنونی اما اگر ادامه دهیم و قیمت دلار رشد نکند باید خوشحال باشیم!
مولوی عنوان کرد: با این شرایط حفظ ارزش ریال غیرممکن است! خبردرمانی هم تا حدی جواب میدهد؛ با اخبار جدی شدن برجام هم مقطعی کنترل می شود؛ در واقع اثر مقطعی خوبی دارد اما اثر خود را کمکم از دست میدهد. بر همین اساس برای همه افراد هج کردن بر اساس سناریو مهم است و باید برنامه داشته باشند؛ از جمله تجار و افرادی که نیاز دلاری دارند باید به صورت منظم در بازار حضور داشته باشند نه اینکه ناگهان ورود کنند.
وی افزود: سرمایهگذار باید از مباحث زرد پرهیز کند. اقتصاد عدد و رقم است کلاس انشا نیست! بر اساس رشد اقتصادی زیر 3 درصد و رشد نقدینگی ماهیانه 36 درصدی، تورم از کانال 45 و 50 عبور میکند و بالا می رود؛ این امری است که به صورت خوشبینانه میشود درباره آن صحبت کرد. در واقع هر چه رشد اقتصادی به سمت صفر میل کند تورم به اعداد بالاتری می رود.
چگونه یک سرمایهگذاری کمریسک داشته باشیم؟
عوامل داغ شدن بازار طلا و سکه
این کارشناس بازارهای مالی درباره مسیر بازار طلا و سکه ابتدا به وضعیت طلای جهانی اشاره کرد و گفت: در مورد بازار جهانی طلا باید توجه کنیم که شاهد سیاست انقباضی فدرالرزرو هستیم؛ نرخ بهره به صورت شارپ بالا رفته و باعث شده بازار کالایی و کامودیتی به پایین میل کند.
مولوی در ادامه افزود: اما چرا طلای داخلی رفتار دیگری دارد؟ در واقع سیاست فدرال رزرو که میخواسته از طریق آن تورم را پایین بیاورد، در خیلی از کشورها موفق شده است اما در کشورهایی نظیر ونزوئلا، ایران، آرژانتین و ترکیه مدل دیگری رفتار کرده و مردم وارد بازار طلا شدهاند.
وی اظهار کرد: در همین حال مثلا در بازار ایران قیمت دلار فیلتر است اما قیمت طلا را نمیشود فیلتر کرد و از همین رو تقاضا وارد بازار طلا میشود.
مولوی در ادامه عنوان کرد: خیلی از افراد در بازار فلزات گرانبها سکه میخرند؛ برخی دیگر که پول کمتری دارند نیمسکه میخرند و خیلی از افراد هم برای ربع سکه پول دارند.
این کارشناس بازارهای مالی تاکید کرد: در واقع وقتی بازاری را میبندند، مسالهاش حل نمیشود و تقاضا به سمست بازار دیگری مثل طلا، سکه، خودرو و تتر میرود و متاسفانه بانک مرکزی آنها را رسمیت بخشیده است.
وضعیت سرمایهگذاری در بازار مسکن
مولوی عنوان کرد: اولین و مهمترین نکتهای که در مورد مسکن و فعالیت در این بازار باید به آن توجه داشت، نرخ بهره حقیقی است. تا زمانی که نرخ بهره حقیقی منفی پایدار بر اقتصاد حاکم باشد، روند رشد قیمتها در بخش مسکن ادامه خواهد داشت. چراکه وقتی طی سالیان گذشته نرخ بهره حقیقی در اقتصاد کشور مثبت شد، رکود بر معاملات بازار مسکن سایه افکند.
وی افزود: در حال حاضر، نرخ بهره حقیقی منفی 20 درصد است، این امر تداوم رشد قیمتها در بازار مسکن را نشان میدهد.
این اقتصاددان عنوان کرد: دومین نکته مهم در مورد بازار مسکن، ارزش دلار است. ارزش دلاری مسکن حول و حوش رقم هر متر مربع 1000 دلار در نوسان است. هر زمان که این شاخص از کرانه پایینی عبور میکند سیگنال مهمی به بازار مسکن مبنی بر اینکه رشد قیمتها در راه است، وارد میشود.
وی افزود: در آذرماه سال 1397 متوسط قیمت مسکن در تهران هر متر مربع 9 میلیون تومان بود. در آن برهه زمانی بهای دلار از چهار هزار و 200 تومان تا 18 هزار و 700 تومان در نوسان بود. پس از این امر، اتفاقی که رخ داد، این بود که بازدهی دلاری مسکن در کمتر از 3.5 ماه به 100 درصد رسید.
مولوی اظهار کرد: در حال حاضر هم در چنین شرایطی قرار داریم، اما رشد قیمتها در مسکن به اندازه سال 97 نخواهد بود و کمی کمتر از آن پیشبینی میشود.
قیمت مسکن بالا میرود؟
مولوی افزود: انتظار میرود تا خردادماه سال 1402 قیمت مسکن به طور متوسط 40 درصد افزایش یابد. علت این افزایش قیمت هم، عامل تورم خواهد بود. نباید در دام استدلالهایی نظیر اینکه علت افزایش قیمت مسکن، بالا رفتن نرخ دلار است، افتاد. بلکه علت اصلی افزایش و رشد قیمتها در بازار مسکن، خودرو و خودِ دلار تماما نرخ تورم بوده و هست.
